Kỹ thuật thở cho người khó thở

Kỹ thuật thở không thay được thuốc, nhưng nó là thứ dùng được ngay khi chưa có gì khác trong tay.

Điều gì xảy ra khi khó thở

• Thở nhanh và nông
• Dùng cơ cổ và vai để thở
• Thở ra không hết
• Khí ứ lại trong phổi
• Lần hít sau càng khó
• Lo sợ làm nhịp thở nhanh thêm

Vấn đề thường nằm ở chỗ thở ra không hết chứ không phải hít vào không đủ.

Thở chúm môi

• Hít vào bằng mũi khoảng hai nhịp đếm
• Chúm môi lại như đang thổi nến
• Thở ra chậm khoảng bốn nhịp đếm
• Thở ra dài hơn hít vào
• Không cố gắng gồng
• Lặp lại tới khi nhịp thở chậm lại

Điểm quan trọng là kéo dài thì thở ra chứ không phải hít vào thật sâu.

Vì sao nó có tác dụng

• Tạo áp lực nhẹ trong đường thở
• Giữ đường thở nhỏ khỏi xẹp sớm
• Đẩy được nhiều khí ứ ra hơn
• Làm chậm nhịp thở
• Giúp lấy lại kiểm soát

Cảm giác lấy lại được kiểm soát tự nó đã cắt bớt phần lo sợ.

Thở bằng cơ hoành

• Đặt một tay lên bụng, một tay lên ngực
• Hít vào để tay trên bụng nâng lên
• Tay trên ngực ít di chuyển
• Thở ra chậm
• Tập ở tư thế nằm hoặc ngồi tựa
• Bắt đầu vài phút mỗi lần

Cơ hoành là cơ hô hấp chính, còn cơ cổ vai chỉ nên là lực lượng dự bị.

Tư thế giúp dễ thở

• Ngồi cúi nhẹ ra trước, chống khuỷu lên đùi
• Ngồi chống khuỷu lên bàn, đầu tựa lên tay
• Đứng dựa lưng vào tường, thả lỏng vai
• Đứng chống tay lên mặt bàn hoặc lan can
• Thả lỏng vai và cổ

Các tư thế này cố định phần vai để cơ hô hấp phụ kéo được lồng ngực hiệu quả hơn.

Khi đang khó thở

• Dừng việc đang làm
• Vào tư thế dễ thở
• Thả lỏng vai
• Thở chúm môi
• Tập trung vào thì thở ra
• Dùng thuốc cắt cơn theo chỉ định nếu có

Cố tiếp tục việc đang làm trong lúc khó thở thường chỉ kéo dài cơn.

Thả lỏng vai và cổ

• Vai gồng làm thở nặng hơn
• Hạ vai xuống có ý thức
• Thả lỏng hàm
• Không nghiến răng
• Kết hợp với thở chậm

Nhiều người không nhận ra mình đang nhún vai lên tận tai khi khó thở.

Phối hợp thở với vận động

• Thở ra khi gắng sức
• Hít vào khi thả lỏng
• Đi bộ theo nhịp thở
• Không nín thở khi gắng
• Chậm lại thay vì dừng hẳn

Nín thở khi nhấc đồ nặng là thói quen phổ biến mà người khó thở nên bỏ.

Leo cầu thang

• Đi chậm hơn bình thường
• Thở ra khi bước lên
• Nghỉ ở chiếu nghỉ nếu cần
• Bám tay vịn
• Không cố leo một hơi
• Dừng nghỉ không phải thất bại

Leo chậm và nghỉ giữa chừng thường tới nơi nhanh hơn là cố leo một mạch rồi phải ngồi thở rất lâu.

Tập cho thành phản xạ

• Tập khi đang thở bình thường
• Vài phút mỗi ngày
• Gắn với việc quen thuộc hàng ngày
• Đợi tới lúc khó thở mới học là quá muộn
• Thành thói quen thì tự động dùng được

Kỹ thuật chỉ giúp được trong cơn nếu nó đã thành phản xạ từ trước.

Vai trò của lo sợ

• Khó thở gây lo sợ
• Lo sợ làm thở nhanh hơn
• Thở nhanh làm khó thở nặng thêm
• Kỹ thuật thở cắt vòng này
• Có người cần hỗ trợ tâm lý thêm

Cắt được vòng lo sợ thường làm cơn ngắn đi rõ rệt.

Về cách ho hiệu quả

• Ho liên tục nhiều lần làm mệt
• Hít vào vừa phải rồi ho hai ba tiếng ngắn
• Ngồi hơi cúi ra trước
• Nghỉ giữa các đợt
• Uống đủ nước giúp đờm loãng hơn

Ho vài tiếng ngắn có chủ đích đỡ mệt hơn nhiều so với ho tràng dài không kiểm soát.

Những hiểu lầm thường gặp

• Hít thật sâu không phải lúc nào cũng tốt
• Thở nhanh không đưa được nhiều oxy hơn
• Kỹ thuật thở không thay được thuốc
• Không có bài thở nào chữa được bệnh phổi
• Nhưng dùng được ngay và không tốn gì

Hít thật sâu khi đang ứ khí có thể làm cảm giác nặng ngực tăng lên.

Khi kỹ thuật không đủ

• Khó thở tăng nhanh
• Không nói hết được câu
• Môi hoặc đầu ngón tay tím
• Lơ mơ hoặc lú lẫn
• Thuốc cắt cơn không đỡ
• Cần cấp cứu ngay

Kỹ thuật thở là công cụ hỗ trợ, không phải thứ để chờ đợi khi tình trạng đang xấu đi.

Cách nghĩ thực tế

• Kéo dài thì thở ra quan trọng hơn hít sâu
• Tư thế cúi ra trước giúp dễ thở
• Thả lỏng vai và cổ
• Tập khi khoẻ để thành phản xạ
• Biết khi nào kỹ thuật không còn đủ

Nội dung này mang tính thông tin chung; người có bệnh nền nên được hướng dẫn trực tiếp.

Câu hỏi thường gặp