Tác dụng phụ của thuốc hít và cách giảm

Lo ngại về tác dụng phụ là lý do rất phổ biến khiến người bệnh tự ngừng thuốc hít.

Vì sao thuốc hít ít tác dụng toàn thân hơn

• Thuốc được đưa thẳng tới đường thở
• Liều dùng thấp hơn nhiều so với dạng uống
• Tác dụng tại chỗ là chính
• Phần hấp thu vào máu ít hơn
• Đây là lợi thế lớn của đường hít

Chính vì vậy dạng hít được ưu tiên so với dạng uống trong điều trị bệnh đường thở.

Tác dụng phụ tại miệng họng

• Nấm miệng với mảng trắng
• Khàn tiếng
• Đau rát họng
• Ho ngay sau khi dùng
• Phần lớn phòng được

Những tác dụng phụ này liên quan trực tiếp tới lượng thuốc đọng lại ở miệng họng.

Cách phòng tác dụng phụ tại miệng họng

• Súc miệng ngay sau khi dùng
• Súc rồi nhổ ra chứ không nuốt
• Dùng buồng đệm với bình xịt
• Kiểm tra lại kỹ thuật hít
• Đánh răng sau khi dùng nếu tiện

Hai biện pháp đơn giản này giải quyết phần lớn vấn đề tại miệng họng.

Về nấm miệng

• Mảng trắng trên lưỡi và niêm mạc má
• Có thể gây đau và khó ăn
• Hay gặp hơn ở người tiểu đường
• Cần được điều trị riêng
• Báo bác sĩ khi xuất hiện

Nấm miệng tái đi tái lại là dấu hiệu nên xem lại kỹ thuật và cách súc miệng.

Về khàn tiếng

• Do thuốc tác động lên dây thanh
• Hay gặp ở người dùng giọng nhiều
• Súc miệng giúp giảm
• Buồng đệm giúp giảm
• Báo bác sĩ nếu kéo dài

Giáo viên và người làm nghề dùng giọng nên đặc biệt chú ý tới biện pháp phòng ngừa.

Tác dụng phụ của thuốc giãn phế quản

• Run tay
• Hồi hộp và tim đập nhanh
• Đau đầu
• Chuột rút
• Thường nhẹ và giảm dần
• Nặng hơn khi dùng liều cao

Phải dùng liều cao thường xuyên là dấu hiệu bệnh chưa được kiểm soát tốt.

Về khô miệng

• Hay gặp với một số nhóm thuốc
• Uống nước từng ngụm nhỏ
• Ngậm kẹo không đường
• Chú ý vệ sinh răng miệng
• Khô miệng kéo dài tăng nguy cơ sâu răng

Khô miệng kéo dài nên được nói với nha sĩ để có biện pháp bảo vệ răng.

Ho ngay sau khi hít

• Khá thường gặp
• Do kích ứng đường thở
• Hít chậm hơn có thể giúp
• Buồng đệm giúp giảm
• Báo bác sĩ nếu nhiều

Hít quá nhanh với bình xịt là nguyên nhân phổ biến của cơn ho ngay sau khi dùng.

Lo ngại về dùng lâu dài

• Là lo ngại chính đáng
• Nên nói thẳng với bác sĩ
• Bác sĩ dùng liều thấp nhất có hiệu quả
• Đánh giá lại định kỳ
• Bệnh không kiểm soát cũng có hậu quả riêng

Cần cân nhắc cả hai phía chứ không chỉ nhìn vào một phía của rủi ro.

Với trẻ em

• Lo ngại về tăng trưởng rất phổ biến
• Bác sĩ theo dõi chiều cao định kỳ
• Dùng liều thấp nhất có hiệu quả
• Buồng đệm giảm tác dụng phụ
• Hen không kiểm soát cũng ảnh hưởng tăng trưởng

Theo dõi tăng trưởng định kỳ giúp phát hiện sớm nếu có vấn đề.

Khi nào cần báo bác sĩ

• Nấm miệng xuất hiện
• Khàn tiếng kéo dài
• Run tay hoặc hồi hộp nhiều
• Tim đập nhanh bất thường
• Bất cứ tác dụng phụ nào ảnh hưởng sinh hoạt
• Bất cứ điều gì khiến mình muốn bỏ thuốc

Báo lại luôn tốt hơn tự ngừng vì thường có cách xử lý mà vẫn giữ được điều trị.

Những gì bác sĩ có thể làm

• Kiểm tra lại kỹ thuật
• Thêm buồng đệm
• Điều chỉnh liều
• Đổi loại thuốc hoặc dụng cụ
• Điều trị tác dụng phụ đã xuất hiện

Có rất nhiều lựa chọn trước khi phải chấp nhận sống chung với tác dụng phụ.

Cân nhắc lợi ích và rủi ro

• Bệnh không kiểm soát có hậu quả rõ
• Đợt cấp và nhập viện cũng có rủi ro
• Tác dụng phụ thường xử lý được
• Cần nhìn cả hai phía
• Bàn bạc với bác sĩ để quyết định

Rủi ro của việc không điều trị thường lớn hơn rủi ro của thuốc ở liều được kê.

Phân biệt tác dụng phụ với triệu chứng bệnh

• Ghi lại thời điểm xuất hiện
• Xem có liên quan tới lúc dùng thuốc không
• Xem có bắt đầu khi đổi thuốc không
• Mang ghi chép khi đi khám
• Không tự kết luận

Mối liên hệ về thời gian giữa việc dùng thuốc và triệu chứng là manh mối quan trọng nhất.

Cách nghĩ thực tế

• Phần lớn tác dụng phụ nằm ở miệng họng
• Súc miệng và buồng đệm giải quyết phần lớn
• Run tay thường nhẹ và giảm dần
• Báo bác sĩ thay vì tự ngừng
• Cân nhắc cả rủi ro của việc không điều trị

Nội dung này mang tính thông tin chung; mọi điều chỉnh thuốc cần do bác sĩ quyết định.

Câu hỏi thường gặp