Các loại dụng cụ hít và khác biệt giữa chúng

Có nhiều loại dụng cụ hít khác nhau, và điểm quan trọng nhất là chúng không dùng giống nhau.

Bình xịt định liều

• Thuốc được đẩy ra bằng khí nén
• Cần bấm và hít phối hợp
• Cần hít chậm và sâu
• Cần lắc trước khi dùng với nhiều loại
• Nên dùng kèm buồng đệm
• Dùng được cả khi luồng khí yếu

Đây là loại phổ biến nhất và cũng là loại hay bị dùng sai nhất khi không có buồng đệm.

Dụng cụ bột khô

• Thuốc ở dạng bột
• Cần hít nhanh và mạnh để kéo thuốc vào
• Không cần phối hợp bấm và hít
• Không dùng được buồng đệm
• Cần luồng khí đủ mạnh
• Nhạy cảm với độ ẩm

Người đang khó thở nhiều có thể không tạo được luồng khí đủ mạnh cho loại này.

Máy khí dung

• Biến thuốc thành sương mịn
• Thở bình thường qua mặt nạ hoặc ống ngậm
• Không cần kỹ thuật phức tạp
• Mất nhiều thời gian hơn
• Cần điện và cần vệ sinh
• Không tiện mang theo

Máy khí dung hữu ích trong một số tình huống nhưng không ưu việt hơn khi dùng đúng kỹ thuật.

Về tốc độ hít

• Bình xịt cần hít chậm và sâu
• Bột khô cần hít nhanh và mạnh
• Dùng sai tốc độ làm giảm hiệu quả nhiều
• Đây là khác biệt quan trọng nhất
• Cần biết rõ loại mình dùng

Hít nhanh với bình xịt làm thuốc đâm thẳng vào thành họng thay vì đi xuống.

Khi đổi loại dụng cụ

• Phải được hướng dẫn lại từ đầu
• Thực hành trước mặt nhân viên y tế
• Không mặc định là giống loại cũ
• Hỏi kỹ về tốc độ hít
• Hỏi về cách bảo quản

Nhiều người dùng loại mới theo thói quen của loại cũ và không hiểu vì sao thuốc kém hiệu quả.

Về việc đếm liều

• Nhiều dụng cụ có bộ đếm
• Chú ý khi số liều gần hết
• Với loại không có bộ đếm thì tự ghi
• Ghi ngày bắt đầu dùng
• Chuẩn bị bình mới trước khi hết
• Không thả bình vào nước để thử

Bình xịt hết thuốc vẫn xịt ra khí nên người dùng tưởng còn thuốc.

Bảo quản

• Tránh nhiệt độ cao
• Tránh để trong xe ngoài trời nắng
• Dụng cụ bột khô tránh ẩm
• Đậy nắp sau khi dùng
• Kiểm tra hạn dùng
• Theo hướng dẫn của nhà sản xuất

Để dụng cụ bột khô trong phòng tắm ẩm có thể làm thuốc vón lại.

Vệ sinh dụng cụ

• Lau ống ngậm thường xuyên
• Bình xịt có thể tháo rửa phần vỏ theo hướng dẫn
• Dụng cụ bột khô thường chỉ lau khô
• Không để nước vào phần chứa thuốc
• Theo đúng hướng dẫn từng loại

Cho nước vào dụng cụ bột khô có thể làm hỏng toàn bộ lượng thuốc bên trong.

Chọn dụng cụ phù hợp

• Dựa trên khả năng phối hợp động tác
• Dựa trên luồng khí hít vào
• Dựa trên tuổi và sức khoẻ
• Dựa trên sự thuận tiện trong sinh hoạt
• Người dùng nên được tham gia lựa chọn

Dụng cụ mà người bệnh dùng đúng và duy trì được tốt hơn dụng cụ tốt nhất về lý thuyết.

Khi dùng nhiều loại cùng lúc

• Dễ nhầm lẫn cách dùng
• Dễ nhầm loại nào để cắt cơn
• Nên ghi nhãn rõ ràng
• Hỏi xem có thể gộp lại không
• Càng ít loại càng dễ dùng đúng

Dùng cùng một kiểu dụng cụ cho mọi thuốc giúp giảm nhầm lẫn đáng kể.

Phân biệt thuốc cắt cơn và thuốc duy trì

• Ghi nhãn hoặc đánh dấu màu
• Để ở vị trí khác nhau
• Thuốc cắt cơn luôn mang theo người
• Thuốc duy trì để cạnh chỗ đánh răng
• Nhầm lẫn có thể nguy hiểm

Dùng nhầm thuốc duy trì để cắt cơn là tình huống nguy hiểm khi đang khó thở.

Khi nào cần đánh giá lại dụng cụ

• Khi hiệu quả giảm
• Khi sức khoẻ thay đổi
• Khi khó thao tác hơn trước
• Khi trẻ lớn lên
• Khi có tác dụng phụ tại miệng họng

Khả năng thao tác thay đổi theo thời gian nên dụng cụ cũng cần được xem lại.

Khi nhà thuốc đưa loại khác

• Kiểm tra xem có đúng hoạt chất không
• Hỏi rõ cách dùng có khác không
• Không mặc định dùng như loại cũ
• Báo bác sĩ ở lần khám sau
• Đề nghị được hướng dẫn tại chỗ

Cùng hoạt chất nhưng khác dụng cụ thì cách dùng có thể hoàn toàn khác.

Cách nghĩ thực tế

• Mỗi loại có cách dùng khác nhau
• Tốc độ hít là khác biệt quan trọng nhất
• Đổi loại thì phải được hướng dẫn lại
• Theo dõi số liều còn lại
• Phân biệt rõ thuốc cắt cơn và thuốc duy trì

Nội dung này mang tính thông tin chung; cách dùng cụ thể theo hướng dẫn của bác sĩ và nhà sản xuất.

Câu hỏi thường gặp