Khi phải nhập viện vì đợt cấp

Nhập viện vì đợt cấp là trải nghiệm nhiều người bệnh đường thở mạn tính sẽ gặp ít nhất một lần.

Khi nào cần nhập viện

• Triệu chứng nặng không đáp ứng xử trí tại nhà
• Khó thở nhiều khi nghỉ
• Lú lẫn hoặc lơ mơ
• Có bệnh nền nặng đi kèm
• Không có ai hỗ trợ tại nhà
• Bác sĩ đánh giá và quyết định

Sống một mình không có ai hỗ trợ cũng là yếu tố được cân nhắc khi quyết định.

Chuẩn bị sẵn một túi đồ

• Danh sách thuốc đang dùng
• Chính các dụng cụ hít của mình
• Giấy tờ tuỳ thân và bảo hiểm
• Kế hoạch hành động
• Kết quả khám gần nhất
• Số liên hệ người thân
• Đồ dùng cá nhân cơ bản

Người có bệnh nặng nên chuẩn bị sẵn túi này và để ở nơi cố định.

Vì sao mang theo dụng cụ hít của mình

• Nhân viên y tế thấy được loại đang dùng
• Kiểm tra lại kỹ thuật
• Phát hiện lỗi đã tồn tại lâu
• Tránh nhầm lẫn khi kê đơn
• Là dịp tốt để được hướng dẫn lại

Nhiều lỗi kỹ thuật kéo dài nhiều năm được phát hiện chính trong lần nằm viện.

Những gì thường diễn ra

• Đánh giá mức độ nặng
• Đo oxy và các chỉ số
• Dùng thuốc giãn phế quản
• Có thể dùng thêm thuốc theo chỉ định
• Có thể cần hỗ trợ oxy
• Tìm nguyên nhân khởi phát

Việc tìm nguyên nhân khởi phát quan trọng không kém việc xử lý triệu chứng.

Về hỗ trợ oxy

• Dùng khi có chỉ định dựa trên đo lường
• Liều được điều chỉnh cẩn thận
• Không phải cứ khó thở là cần oxy
• Ở một số bệnh, oxy quá nhiều có hại
• Do nhân viên y tế theo dõi

Trong một số bệnh phổi, cho oxy liều cao không kiểm soát có thể gây nguy hiểm.

Vận động trong thời gian nằm viện

• Không nằm bất động suốt ngày
• Ngồi dậy khi được phép
• Đi lại trong phòng nếu được
• Tập thở theo hướng dẫn
• Giảm mất cơ và biến chứng

Mỗi ngày nằm bất động làm mất một phần khối cơ khó lấy lại.

Dinh dưỡng trong đợt cấp

• Thường ăn kém do mệt và khó thở
• Chia nhỏ bữa
• Ưu tiên món dễ ăn
• Đủ đạm để giữ cơ
• Báo nếu ăn uống rất kém

Ăn kém trong nhiều ngày làm quá trình hồi phục sau đó chậm hơn nhiều.

Trước khi ra viện

• Hỏi rõ thuốc dùng tiếp theo
• Hỏi thuốc nào thay đổi so với trước
• Được kiểm tra lại kỹ thuật hít
• Nhận kế hoạch hành động cập nhật
• Biết lịch tái khám
• Biết dấu hiệu cần quay lại

Nhầm lẫn giữa thuốc cũ và thuốc mới sau ra viện là tình huống rất hay gặp.

Về thuốc sau ra viện

• Bỏ những thuốc đã được ngừng
• Không tự dùng lại đơn cũ song song
• Hỏi rõ thuốc nào dùng bao lâu
• Hỏi thuốc nào dùng lâu dài
• Mang đơn tới nhà thuốc

Dùng cùng lúc cả đơn cũ và đơn mới có thể dẫn tới trùng thuốc hoặc quá liều.

Giai đoạn sau ra viện

• Là lúc nguy cơ tái nhập viện cao nhất
• Cần tái khám sớm theo hẹn
• Cần theo dõi sát
• Cần hồi phục dần
• Không vội quay lại nhịp cũ

Những tuần đầu sau ra viện là giai đoạn cần được chú ý nhất.

Hồi phục thể lực

• Thường yếu hơn nhiều so với trước đợt cấp
• Bắt đầu vận động lại từ mức rất thấp
• Tăng dần theo tuần
• Phục hồi chức năng hô hấp rất hữu ích
• Cần kiên nhẫn

Nhiều người mất hàng tháng mới trở lại được mức trước đợt cấp.

Tìm nguyên nhân để phòng lần sau

• Có bỏ thuốc duy trì không
• Kỹ thuật dùng thuốc có đúng không
• Có tiếp xúc yếu tố kích phát không
• Có bệnh đi kèm chưa xử lý không
• Đã tiêm phòng chưa
• Bàn với bác sĩ về kế hoạch

Mỗi đợt cấp đều có lý do, và tìm được lý do là cách giảm lần sau.

Vai trò của người nhà

• Mang theo túi đồ đã chuẩn bị
• Cung cấp thông tin về thuốc
• Cùng nghe hướng dẫn khi ra viện
• Hỗ trợ trong giai đoạn hồi phục
• Nhắc lịch tái khám

Hai người cùng nghe hướng dẫn ra viện thì thông tin mang về nhà đầy đủ hơn nhiều.

Cách nghĩ thực tế

• Nhập viện không phải thất bại
• Chuẩn bị sẵn túi đồ và danh sách thuốc
• Mang theo dụng cụ hít của mình
• Tái khám sớm sau ra viện
• Tìm nguyên nhân để phòng lần sau

Nội dung này mang tính thông tin chung; mọi quyết định điều trị do bác sĩ đưa ra.

Câu hỏi thường gặp